Bestuderen van de mond
Het gebeurt in dat magische stadium wanneer het gebrabbel van een baby geleidelijk begint te veranderen in herkenbare lettergrepen en uiteindelijk in die eerste 'mama' of 'dada'. Amerikaanse wetenschappers hebben ontdekt dat baby's vanaf zes maanden minder vaak naar de ogen kijken van een volwassene; in de plaats daarvan bestuderen ze geïnteresseerd de mond van pratende mensen.

Basisklanken
'Om je te kunnen imiteren moet de baby erachter komen welke vorm hij zijn lippen moet geven om precies dat geluid te maken dat hij hoort', zegt ontwikkelingspsycholoog David Lewkowicz van de Florida Atlantic University, die aan het hoofd stond van het deze week gepubliceerde onderzoek. 'Het is een ongelooflijk ingewikkeld proces.' Blijkbaar hebben baby's er niet al te lang voor nodig om de mondbewegingen te leren die bij de basisklanken horen. Als ze een jaar oud zijn, beginnen ze alweer meer naar de ogen te kijken. Behalve als ze ineens de voor hen nieuwe klanken van een vreemde taal horen; in dat geval blijven ze langer liplezen. 'Het is een intrigerende vaststelling,' zegt Bob Murray van de universiteit van Iowa, die zelf ook de ontwikkeling van de spraak bestudeert. De baby's 'weten wat ze moeten zien te achterhalen, en ze zijn in staat hun aandacht te richten op hetgeen belangrijk is op dat punt in hun ontwikkeling'.

Engels en Spaans

Het verslag van het onderzoek staat in het vakblad Proceedings of the National Academy of Sciences. De studie levert nieuw bewijsmateriaal dat het voor de ontwikkeling belangrijk is dat volwassenen tegen een baby praten - in levenden lijve, en dat ze die taak niet delegeren aan bijvoorbeeld een 'baby-dvd'. De studie roept ook de vraag op of kinderen met ontwikkelingsstoornissen, bijvoorbeeld autisme, op dezelfde manier leren praten. Als er verschillen zijn, kunnen die misschien dienen als een vroeg waarschuwingssignaal.Lewkowicz en zijn medewerkers testten bijna 180 baby's toen ze vier, zes, acht, tien en twaalf maanden oud waren. Ze toonden de kinderen in het lab video's van een vrouw die ofwel Engels sprak, ofwel Spaans (de baby's waren allemaal van Engelstalige ouders). Met een toestelletje op een hoofdband registreerden ze waar de baby's naar keken en hoe lang. Bij een Engelstalige spreker keken de vier maanden oude baby's voornamelijk naar de ogen. De baby's van zes maanden keken even vaak naar de ogen als naar de mond. Op acht en tien maanden keken ze vooral naar de mond, en op twaalf maanden verschoof de aandacht weer naar de ogen.

Het verbaast niet dat baby's op zes maanden de lipbewegingen beginnen te observeren, zegt Lewkowicz, want dat is de leeftijd waarop de hersenen voor het eerst in staat zijn hun aandacht te beheersen, in plaats van automatisch naar de bron van een geluid te kijken. Als de eenjarige baby's die gewend waren aan Engels, ineens Spaans te horen kregen, dan bestudeerden ze de mond weer langer, net als jongere baby's. Ze hadden de extra informatie nodig om de geluiden waar ze niet mee vertrouwd waren, te ontcijferen.